{"id":1207,"date":"2025-03-11T13:25:43","date_gmt":"2025-03-11T13:25:43","guid":{"rendered":"https:\/\/sabinanazarova.com\/?p=1207"},"modified":"2025-03-11T15:10:25","modified_gmt":"2025-03-11T15:10:25","slug":"trixotillomaniya-diaqnostik-xususiyy%c9%99tl%c9%99r-diferensial-diaqnoz-v%c9%99-mualic%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sabinanazarova.com\/az\/trixotillomaniya-diaqnostik-xususiyy%c9%99tl%c9%99r-diferensial-diaqnoz-v%c9%99-mualic%c9%99\/","title":{"rendered":"Trixotillomaniya, Diaqnostik X\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r, Diferensial Diaqnoz v\u0259 M\u00fcalic\u0259"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"wp-block-heading\">Trixotillomaniya, Diaqnostik X\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r, Diferensial Diaqnoz v\u0259 M\u00fcalic\u0259<\/h1>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-image uagb-block-adc854d6 wp-block-uagb-image--layout-default wp-block-uagb-image--effect-static wp-block-uagb-image--align-none\"><figure class=\"wp-block-uagb-image__figure\"><img decoding=\"async\" srcset=\"https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/forwebsite-2-1024x819.jpeg ,https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/forwebsite-2.jpeg 780w, https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/forwebsite-2.jpeg 360w\" sizes=\"auto, (max-width: 480px) 150px\" src=\"https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/forwebsite-2-1024x819.jpeg\" alt=\"\" class=\"uag-image-944\" width=\"819\" height=\"1024\" title=\"forwebsite\" loading=\"lazy\" role=\"img\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Trixotillomaniya t\u0259krarlanan sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 epizodlar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir v\u0259 bu davran\u0131\u015f \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259\u015fvi\u015f v\u0259 ya funksional pozulmaya s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Diaqnostik Kriteriyalar<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\u018fsas diaqnostik kriteriyalar a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A.<\/strong>\u00a0T\u0259krarlanan \u015f\u0259kild\u0259 sa\u00e7lar\u0131n qopar\u0131lmas\u0131, sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131<br><strong>B.<\/strong>\u00a0Sa\u00e7 qoparma davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 azaltmaq v\u0259 ya dayand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259krarlanan c\u0259hdl\u0259r<br><strong>C.<\/strong>\u00a0Sa\u00e7 qoparma sosial, pe\u015f\u0259kar v\u0259 ya dig\u0259r vacib funksional sah\u0259l\u0259rd\u0259 kliniki \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259\u015fvi\u015f\u0259 v\u0259 ya pozulmaya s\u0259b\u0259b olmas\u0131<br><strong>D.<\/strong>\u00a0Sa\u00e7 qoparma v\u0259 ya sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259si ba\u015fqa bir tibbi v\u0259ziyy\u0259t (m\u0259s\u0259l\u0259n, dermatoloji x\u0259st\u0259lik) il\u0259 izah edilm\u0259m\u0259si<br><strong>E.<\/strong>\u00a0Sa\u00e7 qoparma ba\u015fqa bir psixi pozuntunun simptomlar\u0131 il\u0259 daha yax\u015f\u0131 izah edilm\u0259m\u0259si (m\u0259s\u0259l\u0259n, b\u0259d\u0259n dismorfik pozuntusunda g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fd\u0259 q\u00fcsuru d\u00fcz\u0259ltm\u0259y\u0259 c\u0259hdl\u0259r)<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Diaqnostik X\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 b\u0259d\u0259ni ist\u0259nil\u0259n hiss\u0259sind\u0259n ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r, \u0259n \u00e7ox rastlanan sah\u0259l\u0259r aras\u0131nda ba\u015f d\u0259risi, qa\u015flar v\u0259 kirpikl\u0259r yer al\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>\u015e\u0259xs sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l t\u0259zyiq v\u0259 ya ist\u0259k hissi ya\u015faya bil\u0259r, ard\u0131nca \u00e7\u0259km\u0259 sonras\u0131nda rahatl\u0131q v\u0259 ya m\u0259mnunluq hissi yaran\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Trixotillomaniyas\u0131 olan f\u0259rdl\u0259r sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n f\u0259rqli d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259rqind\u0259 ola bil\u0259r. Epizodlar f\u0259rqind\u0259 v\u0259 ya avtomatik ola bil\u0259r.<\/li>\n\n\n\n<li>B\u0259zi f\u0259rdl\u0259r sa\u00e7\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdikd\u0259n sonra onu inc\u0259l\u0259y\u0259r\u0259k v\u0259 ya oynayaraq bu davran\u0131\u015f\u0131 ritualiz\u0259 edir.<\/li>\n\n\n\n<li>Trixotillomaniya tez-tez dig\u0259r t\u0259krarlay\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flarla \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir, m\u0259s\u0259l\u0259n, d\u0259ri dartma (dermatillomaniya) v\u0259 ya d\u0131rnaqlar\u0131 di\u015fl\u0259m\u0259 (onixofagiya).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 v\u0259 \u0130nki\u015faf\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Trixotillomaniyan\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 iki zirv\u0259 d\u00f6vr\u00fc il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur: biri erk\u0259n u\u015faql\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, dig\u0259ri is\u0259 erk\u0259n yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00f6rp\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 (2 ya\u015fdan \u0259vv\u0259l) sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 davran\u0131\u015f\u0131 nisb\u0259t\u0259n yay\u011f\u0131nd\u0131r v\u0259 \u0259ks\u0259r u\u015faqlar erk\u0259n u\u015faql\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu v\u0259rdi\u015fd\u0259n imtina edir. Bununla bel\u0259, xroniki trixotillomaniya tarixi olan bir \u00e7ox yetkin \u015f\u0259xs erk\u0259n u\u015faql\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu davran\u0131\u015f\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir. Bunun yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015flayan trixotillomaniyadan f\u0259rqli bir alt n\u00f6v olub-olmad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya hans\u0131 faktorlar\u0131n x\u0259st\u0259liyin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131na t\u0259sir etdiyi h\u0259l\u0259 d\u0259qiq m\u0259lum deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>Trixotillomaniyan\u0131n \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n ba\u015flan\u011f\u0131c d\u00f6vr\u00fc erk\u0259n yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcd\u00fcr v\u0259 bu, ad\u0259t\u0259n, yetkinlik d\u00f6vr\u00fc il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Yeniyetm\u0259likd\u0259 ba\u015flayan trixotillomaniya daha xroniki gedi\u015fata v\u0259 funksional pozuntuya s\u0259b\u0259b olur. Yeniyetm\u0259l\u0259r aras\u0131nda yay\u0131lma s\u0259viyy\u0259si b\u00f6y\u00fckl\u0259rl\u0259 ox\u015fard\u0131r v\u0259 \u00fcmumi populyasiyan\u0131n t\u0259xmin\u0259n 1-2%-ni t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n\n\n\n<p>U\u015faqlar v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r daha \u00e7ox avtomatik sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 davran\u0131\u015f\u0131na meyillidir, y\u0259ni bu davran\u0131\u015f\u0131 f\u0259rqind\u0259 olmadan edirl\u0259r. \u015e\u00fcurlu, m\u0259qs\u0259dli sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 is\u0259 daha \u00e7ox yeniyetm\u0259l\u0259r v\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259r aras\u0131nda yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 ad\u0259t\u0259n g\u00fccl\u00fc bir ist\u0259k hissi il\u0259 ba\u015flay\u0131r, rahatlama hissi il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259nin m\u0259nfi t\u0259siri inki\u015faf d\u00f6vrl\u0259ri boyunca daha da \u015fidd\u0259tl\u0259nir. 10 ya\u015fdan a\u015fa\u011f\u0131 u\u015faqlar\u0131n akademik h\u0259yatlar\u0131na t\u0259siri nisb\u0259t\u0259n azd\u0131r, lakin daha b\u00f6y\u00fck u\u015faqlar v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r bu davran\u0131\u015f s\u0259b\u0259bind\u0259n m\u0259kt\u0259b\u0259 davamiyy\u0259t v\u0259 akademik performansla ba\u011fl\u0131 daha \u00e7ox \u00e7\u0259tinlikl\u0259r ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, trixotillomaniyas\u0131 olan u\u015faqlar v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259k h\u0259cmd\u0259 yana\u015f\u0131 psixi pozuntular m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bunlara Generaliz\u0259 Olunmu\u015f T\u0259\u015fvi\u015f Pozuntusu, Obsessiv-Kompulsiv Pozuntu, D\u0259ri Dartma Pozuntusu, dig\u0259r b\u0259d\u0259n\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f t\u0259krarlay\u0131c\u0131 davran\u0131\u015f pozuntular\u0131 v\u0259 depressiv pozuntular daxildir. Bundan \u0259lav\u0259, u\u015faqlar v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rd\u0259 Diqq\u0259t \u018fksikliyi v\u0259 Hiperaktivlik Pozuntusunun (D\u018fHP) yana\u015f\u0131 rast g\u0259linm\u0259 ehtimal\u0131 daha y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0130nki\u015faf v\u0259 Gedi\u015fat<\/strong> <strong>&#8211; X\u00fclas\u0259<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Bu x\u0259st\u0259lik \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 u\u015faql\u0131q v\u0259 ya yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015flay\u0131r, \u0259n \u00e7ox ba\u015flan\u011f\u0131c ya\u015f\u0131 10-13 aras\u0131nda olur.<\/li>\n\n\n\n<li>Simptomlar art\u0131b-azala bil\u0259r, b\u0259zi d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 daha da pisl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r.<\/li>\n\n\n\n<li>Bir \u00e7ox \u015f\u0259xs utanma v\u0259 qorxu hissi ya\u015fay\u0131r, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259l\u0259rini gizl\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>M\u00fcalic\u0259 edilm\u0259dikd\u0259 x\u0259st\u0259lik yetkinlik ya\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r davam ed\u0259 bil\u0259r, amma b\u0259z\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r spontan sa\u011falma ya\u015fay\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>Stress, t\u0259\u015fvi\u015f v\u0259 ya can s\u0131x\u0131nt\u0131s\u0131 sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 epizodlar\u0131n\u0131 t\u0259tikl\u0259y\u0259 bil\u0259r.<\/li>\n\n\n\n<li>Fokusa y\u00f6n\u0259lmi\u015f sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 psixoloji g\u0259rginliyin artd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 daha da intensivl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Genetik v\u0259 Fizioloji<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Trixotillomaniya \u00fc\u00e7\u00fcn genetik meyilliliyin m\u00f6vcud oldu\u011funa dair s\u00fcbutlar var. Bu pozuntu Obsessiv-Kompulsiv Pozuntusu (OKP) olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 v\u0259 onlar\u0131n birinci d\u0259r\u0259c\u0259li qohumlar\u0131nda \u00fcmumi populyasiya il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha \u00e7ox rast g\u0259linir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Diferensial Diaqnoz<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Normativ sa\u00e7 \u00e7\u0131xarma v\u0259 ya manipulyasiya.<\/strong><br>Trixotillomaniya kosmetik m\u0259qs\u0259dl\u0259 (y\u0259ni, xarici g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn) edil\u0259n sa\u00e7 \u00e7\u0131xarma il\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. A\u011farm\u0131\u015f v\u0259 ya yerind\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f bir t\u00fck\u00fc arada bir \u00e7\u0259km\u0259k normald\u0131r v\u0259 insanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bunu h\u0259yatlar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 edirl\u0259r. Bir \u00e7ox insan sa\u00e7lar\u0131n\u0131 burur v\u0259 ya onlarla oynay\u0131r, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 sa\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 di\u015fl\u0259yir v\u0259 ya qopar\u0131r; bu davran\u0131\u015flar trixotillomaniya diaqnozu \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011fun hesab edilmir. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dig\u0259r obsessiv-kompulsiv v\u0259 \u0259laq\u0259li pozuntular.<\/strong><br>Obsessiv-Kompulsiv Pozuntusu (OKP) olan \u015f\u0259xsl\u0259r simmetriya il\u0259 ba\u011fl\u0131 kompulsiyalar\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si kimi sa\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Eyni zamanda, b\u0259d\u0259n dismorfik pozuntusu olan \u015f\u0259xsl\u0259r b\u0259d\u0259n t\u00fckl\u0259rini eyb\u0259c\u0259r, asimmetrik v\u0259 ya anormal hesab ed\u0259r\u0259k \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Bu hallarda trixotillomaniya diaqnozu qoyulmur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Stereotipik H\u0259r\u0259k\u0259t Pozuntusu.<\/strong><br>Stereotipik h\u0259r\u0259k\u0259t pozuntusu b\u0259z\u0259n sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0130ntellektual \u0130nki\u015faf Pozuntusu v\u0259 ya Autizm Spektr Pozuntusu olan u\u015faqlar \u0259s\u0259bil\u0259\u015fdikd\u0259 v\u0259 ya h\u0259y\u0259canland\u0131qda ba\u015flar\u0131n\u0131 divara vurmaq, \u0259ll\u0259rini v\u0259 qollar\u0131n\u0131 di\u015fl\u0259m\u0259k, sa\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k kimi davran\u0131\u015flar g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. Bu davran\u0131\u015f funksional pozuntulara s\u0259b\u0259b olursa, intellektual inki\u015faf pozuntusu v\u0259 ya Autizm Spektr pozuntusu il\u0259 birg\u0259 stereotipik h\u0259r\u0259k\u0259t pozuntusu kimi diaqnoz qoyulur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Psixotik pozuntu.<\/strong><br>Psixotik pozuntusu olan \u015f\u0259xsl\u0259r say\u0131qlama v\u0259 ya hall\u00fcsinasiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 sa\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Bel\u0259 hallarda trixotillomaniya diaqnozu qoyulmur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dig\u0259r tibbi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r.<\/strong><br>\u018fg\u0259r sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 v\u0259 ya sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259si ba\u015fqa bir tibbi v\u0259ziyy\u0259t\u0259 aid edil\u0259 bilirs\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, d\u0259ri iltihab\u0131 v\u0259 ya dig\u0259r dermatoloji x\u0259st\u0259likl\u0259r) trixotillomaniya diaqnozu qoyulmur. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Substansiya il\u0259 \u0259laq\u0259li pozuntular.<\/strong><br>B\u0259zi madd\u0259l\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 stimulyatorlar, sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 simptomlar\u0131n\u0131 art\u0131ra bil\u0259r. Lakin substansiyalar nadir hallarda davaml\u0131 sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259nin \u0259sas s\u0259b\u0259bi olur.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Komorbidlik (Yana\u015f\u0131 Pozuntular)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Trixotillomaniya \u00e7ox vaxt dig\u0259r psixi pozuntularla m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur. \u018fn \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n yana\u015f\u0131 pozuntular Major Depressiv Pozuntu v\u0259 D\u0259rini dartma pozuntusudur. Sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 v\u0259 ya d\u0259ri \u00e7eyn\u0259m\u0259d\u0259n \u0259lav\u0259 dig\u0259r t\u0259krarlay\u0131c\u0131 b\u0259d\u0259n\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f davran\u0131\u015flar (m\u0259s\u0259l\u0259n, d\u0131rnaq yem\u0259) trixotillomaniya olan \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259 m\u00f6vcuddur.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-image uagb-block-cbafd876 wp-block-uagb-image--layout-default wp-block-uagb-image--effect-static wp-block-uagb-image--align-none\"><figure class=\"wp-block-uagb-image__figure\"><img decoding=\"async\" srcset=\"https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/website-1024x1024.jpeg ,https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/website.jpeg 780w, https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/website.jpeg 360w\" sizes=\"auto, (max-width: 480px) 150px\" src=\"https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/website-1024x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"uag-image-1210\" width=\"375\" height=\"375\" title=\"website\" loading=\"lazy\" role=\"img\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Koqnitiv Davran\u0131\u015f Terapiyas\u0131 il\u0259 M\u00fcalic\u0259<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>CBT Trixotillomaniya \u0259n t\u0259sirli m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131ndan biridir. Bu terapiya b\u0259d\u0259n\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f t\u0259krarlanan davran\u0131\u015flar\u0131n m\u00fcalic\u0259sind\u0259 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259bul edilir. M\u00fcalic\u0259nin strukturu f\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bils\u0259 d\u0259, standart proses a\u015fa\u011f\u0131da qeyd olunub:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>V\u0259rdi\u015fin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si t\u0259limi (Habit Reversal Training &#8211; HRT)<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>F\u0259rdin sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 davran\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259rqind\u0259liyini art\u0131rmaq<\/li>\n\n\n\n<li>Alternativ, uy\u011fun davran\u0131\u015flar inki\u015faf etdirm\u0259k<\/li>\n\n\n\n<li>Sosial d\u0259st\u0259k v\u0259 m\u00fcsb\u0259t g\u00fccl\u0259ndirm\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259k<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Stimulus kontrol m\u00fcdaxil\u0259l\u0259ri<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u018ftraf m\u00fchitin sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si<\/li>\n\n\n\n<li>Riskli v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 fidget oyuncaqlar\u0131 kimi alternativl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 (v\u0259 dig\u0259r alternativl\u0259r)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Koqnitiv terapiya<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Problemli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 inanclar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k<\/li>\n\n\n\n<li>Onlar\u0131 daha uy\u011fun d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 inanclarla \u0259v\u0259z etm\u0259k<\/li>\n\n\n\n<li>Koqnitiv restrukturizasiya, sokratik sor\u011fulama v\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirilmi\u015f \u00f6z\u00fcn\u00fc dialoq t\u0259tbiq etm\u0259k<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Rahatlama texnikalar\u0131<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Stresi azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn diafraqmatik n\u0259f\u0259salma v\u0259 proqressiv \u0259z\u0259l\u0259 relaksasiyas\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259k<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>T\u0259krarlanman\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma strategiyalar\u0131<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>M\u00fcalic\u0259d\u0259n sonra simptomlar\u0131n geri qay\u0131tmas\u0131n\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn planlar qurmaq<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u00a9\ufe0fBu m\u0259qal\u0259 yaln\u0131z m\u0259lumatland\u0131r\u0131c\u0131 m\u0259qs\u0259dlidir, DSM-5-TR v\u0259 ICD-11 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u00fc\u0259llif h\u00fcquqlar\u0131 Sabina Nazarovaya m\u0259xsusdur.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trixotillomaniya, Diaqnostik X\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r, Diferensial Diaqnoz v\u0259 M\u00fcalic\u0259 Trixotillomaniya t\u0259krarlanan sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 epizodlar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir v\u0259 bu davran\u0131\u015f \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259\u015fvi\u015f v\u0259 ya funksional pozulmaya s\u0259b\u0259b olur. Diaqnostik Kriteriyalar \u018fsas diaqnostik kriteriyalar a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r: A.\u00a0T\u0259krarlanan \u015f\u0259kild\u0259 sa\u00e7lar\u0131n qopar\u0131lmas\u0131, sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131B.\u00a0Sa\u00e7 qoparma davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 azaltmaq v\u0259 ya dayand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259krarlanan c\u0259hdl\u0259rC.\u00a0Sa\u00e7 qoparma sosial, pe\u015f\u0259kar v\u0259 ya dig\u0259r [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":952,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1207","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/websitrstuff.jpeg",1109,1600,false],"thumbnail":["https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/websitrstuff-150x150.jpeg",150,150,true],"medium":["https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/websitrstuff-208x300.jpeg",208,300,true],"medium_large":["https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/websitrstuff-768x1108.jpeg",768,1108,true],"large":["https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/websitrstuff-710x1024.jpeg",710,1024,true],"1536x1536":["https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/websitrstuff-1065x1536.jpeg",1065,1536,true],"2048x2048":["https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/websitrstuff.jpeg",1109,1600,false],"trp-custom-language-flag":["https:\/\/sabinanazarova.com\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/websitrstuff.jpeg",8,12,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"sabinanazarova.psych@gmail.com","author_link":"https:\/\/sabinanazarova.com\/az\/author\/sabinanazarova-psychgmail-com\/"},"uagb_comment_info":61,"uagb_excerpt":"Trixotillomaniya, Diaqnostik X\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r, Diferensial Diaqnoz v\u0259 M\u00fcalic\u0259 Trixotillomaniya t\u0259krarlanan sa\u00e7 \u00e7\u0259km\u0259 epizodlar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir v\u0259 bu davran\u0131\u015f \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259\u015fvi\u015f v\u0259 ya funksional pozulmaya s\u0259b\u0259b olur. Diaqnostik Kriteriyalar \u018fsas diaqnostik kriteriyalar a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r: A.\u00a0T\u0259krarlanan \u015f\u0259kild\u0259 sa\u00e7lar\u0131n qopar\u0131lmas\u0131, sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131B.\u00a0Sa\u00e7 qoparma davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 azaltmaq v\u0259 ya dayand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259krarlanan c\u0259hdl\u0259rC.\u00a0Sa\u00e7 qoparma sosial, pe\u015f\u0259kar v\u0259 ya dig\u0259r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sabinanazarova.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sabinanazarova.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sabinanazarova.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sabinanazarova.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sabinanazarova.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1207"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sabinanazarova.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1207\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1211,"href":"https:\/\/sabinanazarova.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1207\/revisions\/1211"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sabinanazarova.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/952"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sabinanazarova.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sabinanazarova.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sabinanazarova.com\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}